პორტალი ადამიანის უფლებების შესახებ

დევნილთა შესახებ სახელმწიფო სტატეგიის  შესაბამისად,  2011  წლის გაზაფხულზე  ფოთში, მალთაყვის ტერიტორიაზე, დაახლოებით  30 000  დევნილის გრძელვადიანი განსახლება იგეგმება. ფოთში დევნილთა ოჯახებს დასავლეთ საქართველოს სხვადასხვა რეგიონებიდან ჩაასახლებენ. დღემდე უცნობია, რა მნიშვნელოვანი ღონისძიებების გატარებას გეგმავს სახელმწიფო, რათა  ასეთი მასშტაბური გადასახლებით დევნილთა ეკონომიკური მდგომარეობა კიდევ უფრო არ გაუარესდეს.
 

თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტის სოფელი წინწყარო 2005 წლამდე მხოლოდ ბერძნებით იყო დასახლებული. ამჟამად იქ ეკომიგრანტები, ე.წ. ძველი დევნილები და 2008 წლის კონფლიქტის შედეგად კოდორის ხეობიდან იძულებით გადაადგილებული პირები ცხოვრობენ.  

ახალგორიდან დევნილი უშანგი რუსიტაშვილი ორ წელზე მეტია, მიტოვებულ ფერმაში, გაუსაძლის და უკიდურესად მძიმე პირობებში ცხოვრობს. ეს თავშესაფარი მინიმალურ საცხოვრებელ პირობებსაც ვერ აკმაყოფილებს, მაგრამ რადგან რუსიტაშვილს კომპენსაცია (10.000 დოალის ეკვივალენტი ლარებში) ჯერაც არ მიუღია, სხვაგან წასასვლელი არსად აქვს.

თითქმის ერთი თვეა, საჩხერის რაიონის სოფელ პერევში რუსული საგუშაგო გაუქმდა და რუსეთის სამხედრო ნაწილებმაც მოშორებით გადაინაცვლეს. „ადამიანის უფლებათა ცენტრი“ პერევში სპეციალურად ჩავიდა, რათა ოცდაექვსთვიანი ოკუპაციის შემდეგ იქ მცხოვრებ მოსახლეობას გასაუბრებოდა.

ვაზიანი - გომბორი - თელავის გზა, რომლის რეაბილიტაციაზეც, ოფიციალური ინფორმაციით, 43 მილიონი ლარი დაიხარჯა, საქართველოს პრეზიდენტმა 2010 წლის 2 ოქტომბერს გახსნა. პრეზიდენტი შესრულებული სამუშაოებით კმაყოფილი დარჩა. ახლადრეაბილიტირებული გზის გახსნიდან ორი თვეც არ არის გასული და გზა უკვე დაზიანებულია, მოძრაობა კი სახიფათო.

21 ოქტომბერს ლილოს ბაზრობის შესასვლელთან ფიზიკური შეხლა-შემოხლა დაახლოებით, 13:00 საათისთვის დაიწყო და თითქმის ნახევარი საათი გრძელდებოდა. უცნობმა პირებმა ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს „ეროვნული ფორუმის“ ერთ-ერთ ლიდერს, გუბაზ სანიკიძეს და ჟურნალისტებს. ნაცემია ტელეკომპანია „კავკასიის“ თანამშრომელი; დაიმტვრა ტელეკომპანია ITV-ს კამერა; დააკავეს „ფორუმის“ წევრი ზაზა ჩაკვეტაძე.

აფხაზეთიდან დევნილი 28 ოჯახი წლებია, ზუგდიდის რაიონული საავადმყოფოს მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ დასახლებაში ცხოვრობს. თუმცა, მათი საცხოვრებელი ფართების პრივატიზაციის პროცესი ჯერაც არ დაწყებულა. ამასთან, უკვე 2 თვეა, წყალგაყვანილობიდან მუდმივად ჟონავს წყალი და ფეკალური მასები, რის გამოც შენობაში მომრავლებულია მწერები. უსიამოვნო სუნის გამო თითქმის შეუძლებელი დერეფნებსა და ოთახებში გაჩერება.

საქართველოს ოკუპირებული ტერიტორიებიდან იძულებით გადაადგილებულ პირთა, განსახლებისა და ლტოლვილთა სამინისტრომ ყოველგვარი დიალოგისა და  გაცნობიერებული არჩევანის გაკეთების საშუალების მიცემის გარეშე, თბილისში რეგისტრირებული 12 დევნილის ოჯახი ფოცხოეწერის დასახლებაში ჩაასახლა. ამ იძულებით სპეცოპერაციას გადასახლება უფრო ერქვა, ვიდრე ჩასახლება. ამ დროს დევნილებს შორის იყო ორი ორსული, სამი ძუძუთა ბავშვი,  ექვსი არასრულწლოვანი და ცხრა ავადმყოფი.

„მატანს რომ გასცდებით, ასახვევია. იქ უნდა აუხვიოთ, მაგრამ ამ მანქანით ვერ ახვალთ. ფეხით გაგიჭირდებათ. ტრასიდან 4 კილომეტრზე მეტი იქნება და ძალიან ცუდი გზაა“, - გვითხრა ტაქსის მძღოლმა ახმეტის ავტოსადგურში, რომელსაც ხევისჭალისკენ მიმავალი გზის მისწავლება ვთხოვეთ. მატანს გავცდით. ასახვევშიც ავუხვიეთ. რამდენიმე ასეული მეტრი გავიარეთ, ორჯერ მდინარეც გადავკვეთეთ, მაგრამ მესამედ ვეღარ შევძელით. ღრმა იყო. გზა ფეხით გავაგრძელეთ. მივდივართ და სახლებს ვერ ვხედავთ. მწყემსი შეგვხვდა. ჩრდილში ისვენებდა.  გვკითხა: ვინ ხართ, იმ სოფელში რა გინდათო?
 

15 იანვარს სასტუმრო „ამბასადორში“ „უფლებადამცველთა სამხრეთკავკასიურმა ქსელმა“, არასამთავრობო ორგანიზაციათა კოალიციამ „სამოქალაქო მანიფესტი“ და „საქართველოს ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ“ მრგვალი მაგიდა გამართა.